🩶 ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ: Μύθοι και αλήθειες

🧠 ΙΣΧΑΙΜΙΚΟ ΚΑΙ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ: Οι βασικές διαφορές

💉 ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ COVID-19, ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ: Τι δείχνουν τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα και ποια ερωτήματα παραμένουν υπό διερεύνηση 

Γράφει ο Νικόλαος Παντελιός

Η καρδιακή ανακοπή αποτελεί έναν από τους πιο συχνά παρερμηνευμένους ιατρικούς όρους. Στον δημόσιο διάλογο χρησιμοποιείται πολλές φορές ως συνώνυμο της αιτίας θανάτου, όμως αυτή η διατύπωση δεν είναι επιστημονικά ακριβής.

Μύθος:

"Η καρδιακή ανακοπή είναι η αιτία θανάτου".

Αλήθεια:

Η καρδιακή ανακοπή είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, ο τελικός μηχανισμός του θανάτου και όχι η υποκείμενη αιτία του.

Πρόκειται για την αιφνίδια διακοπή της αποτελεσματικής λειτουργίας της καρδιάς, με αποτέλεσμα να σταματά η κυκλοφορία του αίματος και η μεταφορά οξυγόνου προς τα ζωτικά όργανα.

Η πραγματική αιτία θανάτου είναι η νόσος ή το παθολογικό γεγονός που οδήγησε στην ανακοπή.

Ένα οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, μια πνευμονική εμβολή, μια σοβαρή λοίμωξη (σήψη), μια εγκεφαλική αιμορραγία, μια θανατηφόρα αρρυθμία ή ένα σοβαρό τραύμα μπορούν να προκαλέσουν καρδιακή ανακοπή.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η ανακοπή αποτελεί το τελευταίο στάδιο μιας ήδη εξελισσόμενης παθολογικής διαδικασίας.

Για τον λόγο αυτό, στην ιατρική επιστήμη δεν αρκεί η αναγραφή μόνο της "καρδιακής ανακοπής" ως αιτίας θανάτου.

Η συγκεκριμένη διατύπωση περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο επήλθε ο θάνατος, αλλά όχι το αρχικό αίτιο που τον προκάλεσε.

Η επιστημονικά ορθή καταγραφή απαιτεί τον προσδιορισμό της υποκείμενης νόσου ή του συμβάντος που ξεκίνησε την αλληλουχία των γεγονότων.

Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις, όπως ο εγκεφαλικός θάνατος, όπου ένας άνθρωπος έχει διαγνωστεί ως νεκρός σύμφωνα με τα ιατρικά και νομικά κριτήρια, ενώ η καρδιακή λειτουργία μπορεί να διατηρείται προσωρινά μέσω μηχανικής υποστήριξης.

Αυτό καταδεικνύει ότι η καρδιακή λειτουργία και ο θάνατος δεν ταυτίζονται πάντοτε χρονικά.

Συμπερασματικά η καρδιακή ανακοπή δεν είναι ασθένεια ούτε αποτελεί από μόνη της διάγνωση.

Αλλά είναι το τελικό φυσιολογικό συμβάν που συνοδεύει πολλούς θανάτους.

Η ουσιαστική επιστημονική διερεύνηση επικεντρώνεται πάντα στην υποκείμενη αιτία που οδήγησε στην ανακοπή, καθώς αυτή καθορίζει τη διάγνωση, τη θεραπεία, την πρόληψη και την επιδημιολογική καταγραφή.

Η καρδιακή ανακοπή δεν αποτελεί την αιτία. Αποτελεί το αποτέλεσμα μιας υποκείμενης παθολογικής διαδικασίας.

*Η αιφνίδια καρδιακή ανακοπή προκαλεί απώλεια συνείδησης και διακοπή της αποτελεσματικής καρδιακής λειτουργίας μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Η παύση της κυκλοφορίας του αίματος έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή παροχής οξυγόνου στα ζωτικά όργανα, κυρίως στον εγκέφαλο. Χωρίς άμεση αντιμετώπιση με καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση και εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα, μπορεί να προκληθούν μη αναστρέψιμες εγκεφαλικές βλάβες και να επέλθει ο θάνατος μέσα σε λίγα λεπτά.

ΙΣΧΑΙΜΙΚΟ ή ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ;

Οι βασικές διαφορές

Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ) είναι μια αιφνίδια διαταραχή της λειτουργίας του εγκεφάλου που προκαλείται από πρόβλημα στα αγγεία που τον τροφοδοτούν.

Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι:

1. Ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο

(περίπου 80–85% των περιπτώσεων)

Προκαλείται όταν ένα αγγείο του εγκεφάλου αποφραχθεί από θρόμβο ή εμβολή.

Το αποτέλεσμα είναι η διακοπή της παροχής αίματος και οξυγόνου σε συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου, με συνέπεια την πρόκληση νευρολογικής βλάβης.

Τα συχνά αίτια είναι η 

αθηροσκλήρωση και στένωση αρτηριών

κολπική μαρμαρυγή και άλλες καρδιακές αρρυθμίες

θρόμβοι που μεταφέρονται μέσω της κυκλοφορίας στον εγκέφαλο

αρτηριακή υπέρταση

σακχαρώδης διαβήτης

κάπνισμα

αυξημένη χοληστερόλη.

2. Αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο.

(περίπου 15–20% των περιπτώσεων)

Προκαλείται όταν ένα αγγείο του εγκεφάλου υποστεί ρήξη, με αποτέλεσμα να προκληθεί αιμορραγία.

Οι Βασικές μορφές είναι.

Α. Ενδοεγκεφαλική αιμορραγία:

Το αίμα εισέρχεται μέσα στον εγκεφαλικό ιστό.

Β. Υπαραχνοειδής αιμορραγία. 

Η αιμορραγία εμφανίζεται στον χώρο γύρω από τον εγκέφαλο και συχνά σχετίζεται με ρήξη ανευρύσματος.

Τα Συχνά αίτια είναι, 

μη ρυθμιζόμενη αρτηριακή υπέρταση

ανεύρυσμα εγκεφαλικού αγγείου

αγγειακές δυσπλασίες

διαταραχές πήξης

χρήση αντιπηκτικής αγωγής.

Συμπτώματα που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση (FAST)

F (Face – Πρόσωπο). 

Πτώση στη μία πλευρά του προσώπου.

(πτώση γωνιά στόματος) 

A (Arm – Χέρι). 

Αδυναμία ή μούδιασμα σε χέρι ή πόδι, κυρίως στη μία πλευρά.

S (Speech – Ομιλία). 

Δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση.

T (Time – Χρόνος). 

Άμεση κλήση στο 112 ή στο ΕΚΑΒ.

Άλλα πιθανά συμπτώματα, ξαφνικός και πολύ έντονος πονοκέφαλος (ο χειρότερος πονοκέφαλος της ζωής), ιδιαίτερα στην αιμορραγία

απώλεια ισορροπίας ή συντονισμού

διαταραχές όρασης

σύγχυση ή απώλεια συνείδησης.

Η διάκριση μεταξύ ισχαιμικού και αιμορραγικού εγκεφαλικού δεν μπορεί να γίνει με βεβαιότητα μόνο από τα συμπτώματα.

Απαιτείται άμεση απεικόνιση του εγκεφάλου (συνήθως αξονική ή μαγνητική τομογραφία) ώστε να τεθεί η σωστή διάγνωση και να εφαρμοστεί η κατάλληλη θεραπεία.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΜΕ ΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ Covid19

Βάση δεδομένων και τελευταίων επιστημονικών δεδομένων σχετικά με τα σκευάσματα Covid19 και αν συνδέονται με καρδιακές ανακοπές και γενικότερες παρενέργειες.

Η απάντηση με βάση τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα είναι πιο σύνθετη από ένα απλό "ναι" ή "όχι".

Οι μεγαλύτερες μελέτες, οι ρυθμιστικές αρχές και η φαρμακοεπαγρύπνηση έχουν καταλήξει στα εξής.

1. Μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα.

Υπάρχουν τεκμηριωμένες μελέτες και συσχέτιση κυρίως μετά από εμβόλια mRNA, ιδιαίτερα σε άνδρες 12–39 ετών και συχνότερα μετά τη δεύτερη δόση.

Οι περισσότερες περιπτώσεις ήταν ήπιες, αλλά έχουν καταγραφεί και αρκετά σοβαρές παρενέργειες.

2. Καρδιακές αρρυθμίες. Έχουν αναφερθεί μέχρι στιγμής αρκετά περιστατικά και αποτελούν αντικείμενο συνεχιζόμενης έρευνας. Σε ασθενείς με μυοκαρδίτιδα, οι αρρυθμίες μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιακής ανακοπής.

Θρόμβωση με θρομβοπενία (TTS/VITT): Αναγνωρίστηκε ως πολύ σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια κυρίως των εμβολίων αδενοϊικού φορέα (AstraZeneca και Johnson & Johnson).

Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλικά επεισόδια, πνευμονική εμβολή ή θάνατο.

3. Αναφυλαξία.

Είναι σπάνια, αλλά μπορεί να προκαλέσει καρδιοαναπνευστική ανακοπή αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα.

4. Αιφνίδια καρδιακή ανακοπή.

Η αιφνίδια καρδιακή ανακοπή δεν αποτελεί από μόνη της την πρωτογενή αιτία θανάτου, αλλά το τελικό αποτέλεσμα μιας σοβαρής υποκείμενης παθολογικής ή βίαιης (πχ τροχαίο - πτώση από ύψος) κατάστασης που οδηγεί στην παύση της αποτελεσματικής λειτουργίας της καρδιάς.

Στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία έχουν δημοσιευθεί πολλαπλές περιπτώσεις στις οποίες προηγήθηκαν μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα ή σοβαρές καρδιακές αρρυθμίες μετά από εμβολιασμό κατά της COVID-19.

*Ωστόσο μέχρι σήμερα, οι διαθέσιμες επιδημιολογικές μελέτες δεν έχουν τεκμηριώσει γενικευμένη αύξηση των αιφνίδιων καρδιακών ανακοπών στον συνολικό πληθυσμό ως αποτέλεσμα των εμβολίων.

Εκτός μεμονωμένων ανεξάρτητων ερευνών. 

*Παράλληλα, αρκετοί έγκριτοι ερευνητές και επιστήμονες έχουν υποστηρίξει ότι απαιτούνται περισσότερες ανεξάρτητες, μακροχρόνιες μελέτες φαρμακοεπαγρύπνησης, ώστε να διερευνηθούν πλήρως όλα τα σήματα ασφάλειας και οι αιτιολογικές σχέσεις. 

Για να αποδοθούν, χωρίς φόβο ή προκαταλήψεις, όλες οι πιθανές αιτίες που σχετίζονται με τα σκευάσματα κατά της COVID-19, θα πρέπει να πραγματοποιηθούν ανεξάρτητες, πολυετείς μελέτες, χωρίς φίμωση, λογοκρισία ή αφορισμούς από κυβερνήσεις, κόμματα, φαρμακοβιομηχανίες, ιατρικούς συλλόγους και λοιπά συμφέροντα.

5. Νεοπλασίες και καρκίνος.

Πρόσφατα ο καθηγητής Ογκολογίας Angus Dalgleish, με πολυετή εμπειρία στην ανοσολογία και την ογκολογία, έχει εκφράσει δημόσια την ανησυχία του για περιστατικά υποτροπής καρκίνων που παρατήρησε σε ασθενείς οι οποίοι βρίσκονταν για χρόνια σε σταθερή κατάσταση.

Όπως υποστηρίζει, μετά τη χορήγηση αναμνηστικών δόσεων mRNA εμβολίων COVID-19 παρατήρησε σε ορισμένους ασθενείς ταχεία επανεμφάνιση ή επιθετική εξέλιξη καρκίνων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις μελανώματος, αλλά και άλλων αιματολογικών κακοηθειών.

Ο ίδιος αναφέρει ότι το κοινό στοιχείο αυτών των περιστατικών ήταν η χρονική σχέση μεταξύ του booster και της υποτροπής.👇

https://www.hsgac.senate.gov/wp-content/uploads/Dalgleish-Testimony.pdf?utm_source=chatgpt.com

Ο Dalgleish θεωρεί ότι ένας πιθανός μηχανισμός θα μπορούσε να σχετίζεται με μεταβολές στην ανοσολογική επιτήρηση του οργανισμού, ιδιαίτερα στη λειτουργία των Τ-κυττάρων, τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο στην αναγνώριση και αντιμετώπιση καρκινικών κυττάρων. Παράλληλα έχει αναφέρει θεωρητικούς μηχανισμούς που αφορούν την ανοσολογική ρύθμιση και γονίδια που συμμετέχουν στην καταστολή όγκων.

Οι παρατηρήσεις αυτές έχουν προκαλέσει έντονη συζήτηση στην επιστημονική κοινότητα, καθώς μέχρι σήμερα βασίζονται κυρίως σε κλινικές παρατηρήσεις και αναφορές περιστατικών και όχι σε μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες που να αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση.

Ο ίδιος ο Dalgleish.  υποστηρίζει ότι απαιτείται περαιτέρω ανεξάρτητη έρευνα για να διερευνηθεί το ενδεχόμενο γιατί την δεδομένη στιγμή υπάρχει φίμωση και άρνηση από τα "κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης" . 👇

https://dailysceptic.org/2022/12/19/i-have-tried-sounding-the-alarm-about-the-vaccines-causing-cancer-relapse-but-the-mainstream-media-dont-want-to-know/?utm_source=chatgpt.com

Με εκτίμηση Νικόλαος Παντελιός διασώστης ΕΚΑΒ εκπρόσωπος Τύπου Π.Ο.Ε.Υ. Πανελλήνια Ομάδα Επαγγελματιών Υγείας (Υγειονομικοί που τέθηκαν σε παράνομη αναστολή εργασίας)

Παρακάτω είναι οι μελέτες οργανωμένες με σύντομη επεξήγηση αρχικά με καρδιολογικές παρενέργειες από τα σκευάσματα Covid19 και μετέπειτα με περιστατικά καρκίνων.

1. Greinacher et al. New England Journal of Medicine (2021)

**Thrombotic Thrombocytopenia after ChAdOx1 nCov-19 Vaccination**

Η μελέτη περιγράφει το σύνδρομο VITT (Vaccine-Induced Immune Thrombotic Thrombocytopenia), το οποίο εμφανίστηκε σε αριθμό ατόμων μετά τον εμβολιασμό με το εμβόλιο AstraZeneca (ChAdOx1 nCoV-19). Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αναπτύσσονται αντισώματα έναντι του PF4, προκαλώντας σοβαρές θρομβώσεις σε συνδυασμό με χαμηλά αιμοπετάλια, μεταξύ αυτών και θρόμβωση των φλεβωδών κόλπων του εγκεφάλου.

https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2104840

2. Schultz et al. New England Journal of Medicine (2021)

**Thrombosis and Thrombocytopenia after ChAdOx1 nCoV-19 Vaccination**

Νορβηγική μελέτη που παρουσιάζει σειρά αρκετών περιστατικών σοβαρής θρόμβωσης και θρομβοπενίας μετά από AstraZeneca.

Η εργασία συνέβαλε στην αναγνώριση του VITT και στην ανάπτυξη διαγνωστικών και θεραπευτικών πρωτοκόλλων.

https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2104882

3. Frontiers in Neurology (2023)

**Factors associated with stroke after COVID-19 vaccination: a statewide analysis**

Μελέτη σε περίπου 5 εκατομμύρια ενήλικες στην πολιτεία της Γεωργίας των ΗΠΑ. Διαπίστωσε ότι το εμβόλιο Johnson & Johnson (Ad26.COV2.S) εμφάνισε υψηλότερη συσχέτιση με πρώιμο ισχαιμικό εγκεφαλικό σε σύγκριση με το Pfizer, ενώ δεν βρέθηκε σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο mRNA εμβολίων.

https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fneur.2023.1199745/full

4. Hong Kong Self-Controlled Case Series (2022)

**COVID-19 vaccination and thromboembolic events and hemorrhagic stroke**

Μελέτη που εξέτασε εκατομμύρια δόσεις των Pfizer (BNT162b2) και CoronaVac στο Χονγκ Κονγκ. Κατέγραψε περιστατικά θρομβοεμβολικών επεισοδίων και αιμορραγικών εγκεφαλικών. Εντόπισε ένα πιθανό σήμα για αιμορραγικό εγκεφαλικό μετά το Pfizer. 

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9233170/

5. Journal of Infection and Public Health (2026)

**Systematic Review and Meta-analysis**

Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που συγκέντρωσε τα διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με ισχαιμικά και αιμορραγικά εγκεφαλικά μετά από εμβολιασμό κατά της COVID-19. Το συνολικό αποτέλεσμα δεν έδειξε στατιστικά σημαντική αύξηση του γενικού κινδύνου, αν και οι συγγραφείς επισημαίνουν σημαντική ετερογένεια μεταξύ των επιμέρους μελετών.

https://doi.org/10.1016/j.jiph.2025.103021

Οι παρακάτω case reports και case series περιγράφουν περιστατικά εμφάνισης ή εξέλιξης κακοηθειών μετά από εμβολιασμό κατά της COVID-19, αναδεικνύοντας υποθέσεις που χρήζουν περαιτέρω επιστημονικής διερεύνησης.

1. Panou E. et al.

**Recurrence of cutaneous T-cell lymphoma post viral vector COVID-19 vaccination**

Η δημοσίευση περιγράφει την υποτροπή δερματικού Τ-λεμφώματος σε έναν ασθενή μετά από εμβολιασμό με εμβόλιο αδενοϊικού φορέα.

Οι συγγραφείς καταγράφουν τη χρονική συσχέτιση και τον κίνδυνο. 

**Journal:** Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology (JEADV), 2022

**DOI:** 10.1111/jdv.17736

**PMID:** 34628691

**PubMed:**

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34628691/

2. Rapid Progression of Angioimmunoblastic T Cell Lymphoma Following BNT162b2 mRNA Vaccine Booster Shot

Η αναφορά παρουσιάζει ασθενή με αγγειοανοσοβλαστικό Τ-λέμφωμα, στον οποίο παρατηρήθηκε ταχεία εξέλιξη της νόσου μετά από αναμνηστική δόση του εμβολίου BNT162b2. 

**Journal:** Frontiers in Medicine

**DOI:** 10.3389/fmed.2021.798095

**PMID:** 34901098

**PubMed:**

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34901098/

3. Yoshida Y. et al.

**Rapid progression of marginal zone B-cell lymphoma after COVID-19 vaccination (BNT162b2): A case report**

Περιγράφεται περιστατικό ταχείας εξέλιξης περιθωριακού Β-λεμφώματος μετά από εμβολιασμό με Pfizer/BNT162b2.

**Journal:** Clinical Case Reports, 2022

**DOI:** 10.1002/ccr3.6190

**PMID:** 35911304

**PubMed:**

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35911304/

4. Luigi Cavanna et al.

**Non-Hodgkin Lymphoma Developed Shortly after mRNA COVID-19 Vaccination: Report of a Case and Review of the Literature**

Παρουσιάζεται περιστατικό μη Hodgkin λεμφώματος που διαγνώστηκε λίγο μετά από mRNA εμβολιασμό, μαζί με ανασκόπηση της διαθέσιμης βιβλιογραφίας για αντίστοιχα περιστατικά.

**Journal:** Medicina (Kaunas), 2023

**DOI:** 10.3390/medicina59010157

**PMID:** 36676781

**PubMed:**

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36676781/

5. Hematologic Malignancies Diagnosed in the Context of the mRNA COVID-19 Vaccination Campaign

Η εργασία παρουσιάζει δύο περιστατικά αιματολογικών κακοηθειών που διαγνώστηκαν χρονικά κατά τη διάρκεια της εκστρατείας εμβολιασμού. 

**Journal:** Vaccines (Basel), 2022

**PMID:** 35888593

**PubMed:**

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35888593/

6. Recurrence of Primary Cutaneous CD30-Positive Lymphoproliferative Disorder Following COVID-19 Vaccination

Η αναφορά αφορά υποτροπή πρωτοπαθούς δερματικής CD30+ λεμφοϋπερπλαστικής διαταραχής μετά από εμβολιασμό κατά της COVID-19.

**Journal:** Leukemia & Lymphoma, 2021

**DOI:** 10.1080/10428194.2021.1924371

**PubMed:** Αναζήτηση με DOI ή τίτλο του άρθρου.

7. Berenika Olszewska et al.

**Rapid Progression of Cutaneous Lymphoma Following mRNA COVID-19 Vaccination: A Case Report and Pathogenetic Insights**

Η δημοσίευση περιγράφει περιστατικό ταχείας εξέλιξης δερματικού λεμφώματος μετά από mRNA εμβολιασμό και εξετάζει πιθανούς ανοσολογικούς μηχανισμούς.

**Journal:** Vaccines (Basel), 2025

**DOI:** 10.3390/vaccines13070678

**PMID:** 40733655

**PubMed:**

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40733655/

Επίλογος:

Η επιστήμη δεν προοδεύει με δογματισμούς και άρνηση έρευνας, αλλά με τη διαρκή αξιολόγηση των δεδομένων.

Η καταγραφή όλων των περιστατικών, η ανεξάρτητη έρευνα και η διαφάνεια αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την εξαγωγή ασφαλών επιστημονικών συμπερασμάτων και την ουσιαστική προστασία της δημόσιας υγείας.